6 Energie+ nr 5 oktober 2012 E r is verrassend weinig zicht op de aard van de nieuwe energie-initiatieven. Schattin- gen vari?ren tussen de honderd en driehonderd initiatieven. Het loont om daar eens kritisch naar te kijken. Een recent overzicht van Frank Boon van de Universiteit Utrecht telt 149 lokale duurzame energiebedrijven. In dit overzicht staan ze allemaal door elkaar, maar er is wel verschil tussen een gevestigde windco- operatie, een wijkinitiatief of een nieuw lokaal nutsbedrijf. Daarnaast is het belangrijk wie er aan het roer staat: burgers, ondernemers of de overheid. Als we alleen kijken we naar de echte burgerini- tiatieven, dus zonder ondernemers en overheid, dan zien we de volgende typen initiatieven: ? Windco?peraties ? Nieuwe nuts of lokale duurzame energiebe- drijven ? Zonneco?peraties, collectieve inkoopacties en zonneprojecten Om deze initiatieven heen ontwikkelt zich een schil aan koepels, belangenbehartigers, dienstverleners en kennisplatforms. Hele- maal zuiver is de indeling niet, omdat wind- en zonneco?peraties feitelijk ook lokale energiebedrijven zijn. Ze hebben echter een eigen ontwikkelingsdynamiek, waardoor het zinnig is ze als aparte categorie te zien. Burgerparticipatie in commerci?le projecten en plannen van gemeenten, zoals De-On in Flevoland, worden niet onder de burgerinitia- tieven gerekend. Niet nieuw Burgerinitiatieven op het gebied van energie zijn niet nieuw. Eind jaren tachtig, begin jaren negentig gingen burgers in co?peratief verband Energieke bottom-up in de lage landen De kranten staan vol met stadslandbouwers, zorgco?peraties, broodfond- sen en lokale energieco?peraties. Overal slaan zelfredzame burgers de handen ineen en gaan ze aan de slag met de herinrichting van het publieke domein onder het motto `Power to the People'. De zelforganiserende bur- germacht is opvallend aanwezig in de energiesector, met de oprichting van lokale energieco?peraties en de organisatie van collectieve inkoopacties tot gevolg. Beleidsmakers vragen zich af wat ze met deze ontwikkelingen aan moeten. Ook zijn er vragen over de effectiviteit. Zet het wel zoden aan de dijk? Gaan we de omslag naar duurzaam hiermee maken? Tekst Anne Marieke Schwencke, zelfstandig energieonderzoeker