20 Energie+ nr 1 februari 2012 Tekst Wim Sinke, ECN E r is weinig twijfel over het enorme potentieel van zonne-energie. Dat is niet zo vreemd, want de getallen zijn overtuigend. Zo is er de bekende uitspraak: `de aarde ontvangt in ??n uur een hoeveelheid zonne-energie die gelijk is aan het totale mondiale energiegebruik in een heel jaar'. Aan de andere kant van het spectrum vinden we een uiterst conservatieve, maar praktisch bruik- baardere schatting dat zonne-energie minimaal vier maal het totale huidige energiegebruik kan dekken (World Energy Assessment, UNDP, 2000). Dat is ruim voldoende om zonne-energie d? energiebron van de toekomst te laten worden. Toch is er geen spoor van overeen- stemming over wat er de komende decennia concreet van zonne-energie verwacht mag worden. Levert zonne-energie in 2050 nog steeds een bescheiden bijdrage, of draait de wereld dan grotendeels op zonnestroom, zonnewarmte en wellicht zonnebrandstoffen? Voor het energiebeleid en voor het maatschap- pelijke debat maakt het natuurlijk een enorm verschil of zonne-energie en andere duurzame bronnen snel een rol van betekenis kunnen gaan spelen of niet. Moeten we vol inzetten op mogelijke overgangstechnologie?n zoals kernenergie en kolen met CO2-opslag omdat we anders in grote problemen komen, of moeten we helemaal gaan voor zonne-energie? Pessimisten Verwachtingen over de groeimogelijkheden van zonne-energie worden bepaald door de concurrentiepositie van zonne-energie en de mogelijkheden voor integratie van zonne-ener- gie in het energiesysteem en in de samenleving. Als we de mensen voor het gemak indelen in pessimisten en optimisten, dan twijfelt de eerste groep eraan dat zonne-energie snel, of ?berhaupt ooit zal kunnen concurreren met fossiele brandstoffen en kernenergie. Andere pessimisten geloven wel in kostendaling, maar zien onoverkomelijke problemen bij de grootschalige toepassing. Het energiesysteem moet immers op zijn kop en dat is een complex, langdurig proces. De optimisten wijzen juist op de indrukwekkende historische trends ten aanzien van kostendaling en marktgroei en op de vele mogelijkheden voor technische, economische en maatschappelijke systeemver- anderingen. Extrapolatie van die trends leidt dan tot de onvermijdelijke conclusie dat zonne- energie snel goedkoop en groot kan worden. IEA erkent belang zonne In de Solar Energy Perspectives van het Internationaal Energie Agent- schap (IEA) wordt een enorm potentieel voor zonne-energie geschetst. Als zelfs een behoudende organisatie als het IEA dit ziet, lijkt niets een doorbraak van zonne-energie nog in de weg te staan. In het ambitieuze gedeelte van de publicatie wordt de verwachting uitgesproken dat tegen 2060 de helft van alle mondiaal gebruikte elektriciteit opgewekt kan worden met zonne-energie.