Kennisplatform lokaal duurzaam opgewekt

'Grote stappen gezet met duurzame expertise Reimarkt'

vrij 15 nov 2019

Woningcorporatie Domijn uit Enschede zag de afgelopen jaren dat ze haar doelstelling om in 2050 energieneutraal te zijn niet zou halen als ze op dezelfde manier zou doorgaan. Daarop besloot ze - in samenwerking met het verduurzamingsplatform Reimarkt - om de zaken anders aan te pakken. In plaats van elke woning apart te verduurzamen, zet Domijn nu in op de verduurzaming van hele complexen of wijken met de unieke, opschaalbare aanpak. Dit jaar worden maar liefst acht complexen aangepakt door Reimarkt. Bijna 100 procent van de bewoners doet mee. Een gesprek met Herwin ter Riet, projectcoördinator duurzaamheid, en Wilma van Ingen, directeur-bestuurder, van Domijn.

Ter Riet is met zijn dienstverband van 14 jaar een doorgewinterde corporatieman. Hij kent Reimarkt al wat langer: ‘We werken nu zo’n vijf jaar samen. In het verleden konden huurders bij de Reimarkt-winkel in Enschede (duurzaamheid uit het schap, redactie) terecht voor de verduurzaming van hun woning tegen een geringe huurverhoging. Dat liep niet slecht, maar we zagen dat we de doelstelling zoals gesteld in het Klimaatakkoord niet zouden halen als we op dezelfde wijze zouden doorgaan.’

Daarop besloot Domijn om haar totale bezit aan woningen in kaart te brengen en een routekaart te maken voor duurzame renovatie en nieuwbouw. Daarbij wordt een nieuwe manier van verduurzamen uitgeprobeerd: de complexmatige en opschaalbare aanpak.

Deze manier van werken, past Reimarkt als een maatpak. Het verduurzamingsplatform heeft de hele Nederlandse woningmarkt geanalyseerd en 85 procent daarvan in groepen bijeengebracht, op welke duurzame standaardoplossingen/pakketten aansluiten. Dat maakt het aanpakken van duurzaamheid op wijkniveau, waar het kabinet nu op inzet, veel makkelijker. Reimarkt verduurzaamde tot nu toe meer dan 4.000 huizen (huur en particulier) en gaf zo’n 30.000 keer advies aan huiseigenaren en huurders.
In dit geval kregen de bewoners van de eerdergenoemde acht complexen (in Haaksbergen, Overdinkel en Enschede) een pakket aan duurzaamheidsmaatregelen voorgesteld, zonder dat Domijn daar een huurverhoging voor vroeg. Denk daarbij aan HR++ glas, mechanische ventilatie en isolatie van gevel, vloer en deuren. De bewoners gaven de zeggenschap over de schil van de woning op. En dat is een bijkomend, maar belangrijk voordeel voor de woningcorporatie, aldus Ter Riet ‘omdat we die schil als ons bezit beschouwden, maar er niet altijd mee konden doen wat we wilden. De gevel en het dak zijn niet alleen het visitekaartje van onze woningen, maar ook heel belangrijk in het onderhoud.’

In april werd begonnen met het project. In totaal worden er dit jaar 244 woningen verduurzaamd. Zoals gezegd, was de response van de bewoners enorm positief en doet bijna 100 procent van de huurders mee. De communicatie - door Reimarkt ontwikkeld en gedaan - bestond onder meer uit een magazine dat iedereen in de bus kreeg, brochures, online communicatie, keukentafelgesprekken, pop-up stores, meerdere evenementen en een brief.

Volgens directeur-bestuurder Van Ingen biedt de complexmatige aanpak Domijn en haar huurders meerdere voordelen. ‘Bij ons staat de bewoner centraal, dus laten we daarmee beginnen. Het wooncomfort van veel van onze huurders gaat er op vooruit. Daarnaast kunnen wij als Domijn meer woningen verduurzamen voor minder geld. En dan zijn er maatschappelijke voordelen, want het energieverbruik en de CO2-uitstoot dalen aanzienlijk.’

Vanaf 2020 gaan Domijn en Reimarkt ook installaties aanbieden zoals zonnepanelen. Daar staat wel een vergoeding in de servicekosten tegenover ‘maar de bewoners gaan die maandelijkse bijdrage meer dan terugverdienen in de daling van hun energielasten’, aldus Ter Riet. Als het gemeentelijke warmtevisie-plan in 2021 bekend wordt, gaan Reimarkt en Domijn wellicht ook oplossingen leveren om het aardgas te vervangen zoals warmtepompen, maar het kan ook dat de gemeente zelf gaat voorzien in stadswarmte. In totaal hopen Domijn en Reimarkt in de komende vijf jaar zo’n 2.500 woningen te verduurzamen.

Volgens Van Ingen is de opschaalbare aanpak van Domijn en Reimarkt vrij uniek. ‘Ik heb regelmatig contact met andere corporaties. De complexmatige aanpak zie je vaker, maar het opschaalbare facet, te weten dat er niet meer elke keer opnieuw aanbesteed wordt, is heel vernieuwend. Wij leveren hele complexen aan bij Reimarkt die de straten of wijken al geanalyseerd hebben, weten wat er nodig is en we werken met een vaste groep aannemers.’

Ter Riet: ‘We hopen in de toekomst zo efficiënt te zijn dat zelfs de aannemer en glasboer niet meer langs hoeven te komen om in te meten. Het grootste voordeel is natuurlijk dat de kostbare en tijdrovende offertetrajecten wegvallen. We zien nu al een kostenreductie van 8% ten opzichte van de vorige aanpak met Reimarkt en dat in een markt met stijgende bouwkosten. Dat geld kunnen we weer investeren in woningen, wijken en leefbaarheid.’
Van Ingen is heel tevreden over de hernieuwde samenwerking met Reimarkt. ‘We hebben hele mooie en grote stappen gemaakt dit jaar in opschaling en het sneller verduurzamen van onze woningvoorraad. We merken nu al dat we efficiënter werken en hopen en verwachten dat de snelheid en efficiëntie nog verder gaan toenemen. De echte resultaten volgen komend jaar. ‘

Ter Riet: ‘Domijn en Reimarkt zijn samen aan het leren; qua communicatie richting de bewoners, maar ook op andere gebieden. Zo maakten we efficiency-stappen op het gebied van inmeten en ontdekten we welke kracht bij welke aannemer ligt. Door al die zaken te combineren, kunnen we het beste uit onze samenwerking halen. Als Domijn willen we wel zeker weten dat we ons ‘maatschappelijke’ geld op een goede en verantwoorde manier uitgeven en dat het de bewoner ten goede komt.’
Volgens Ter Riet past Reimarkt ook goed in de werkwijze van Domijn. ‘We halen de expertise en kennis graag daar waar die zit in plaats van alles zelf te doen en opnieuw uit te knobbelen. Zo kunnen wij bij Domijn het hele verduurzamingvraagstuk met maar drie man doen, omdat we ons dus richten op de regie in plaats van uitvoering.’ 

Ketensamenwerking om woningverduurzaming te versnellen

In het huidige tempo gaan we de doelstellingen voor verduurzaming van huurwoningen niet redden. Opschaling en versnelling zijn nodig. Maar hoe krijg je dat voor elkaar? Samen met de corporaties Domijn en Nijestee werken een flink aantal ketenpartners waaronder Reimarkt aan een productaanpak. In tegenstelling tot een projectaanpak (waarbij elke keer opstartkosten worden gemaakt en het wiel opnieuw moet worden uitgevonden), gaat een productaanpak uit van een gestage stroom van woningverduurzamingen. Nijestee en Domijn werken naast Reimarkt samen met TNO, Plegt-Vos en KAW-architecten omdat ze ervan overtuigd zijn dat het niet alleen slimmer en sneller moet, maar ook kan met de juiste kennis.
De projectpartners maken gebruik van de subsidie Maatschappelijk Verantwoord Innoveren om het proces rond de verduurzaming van bijna 100 woningen van Domijn en Nijestee te verbeteren. Deze woningen dienen als testcase om de gewenste verbeteringen te toetsen. Volgens TNO zit de kracht van dit project hem in de veelzijdigheid van de betrokken partijen en het direct in de praktijk toetsen van de resultaten. Inmiddels zijn een flink aantal verbeterpunten vastgesteld die nu al kunnen worden toegepast.
De komende maanden werken de partners verder aan vier onderdelen: het proces rond complexmatige verduurzaming, verduurzaming bij uitponding (het verkopen van huurwoningen door de woningcorporatie), het nader uitwerken en fijnslijpen van verduurzamingsproducten en het gebruik van data in het proces. Eind april moeten de resultaten bekend zijn.

Reacties

Copyright 2019 Aeneas Media

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie AccepterenWeigeren