24 nr 5 nOVEMBEr 2009 Door Silvia vinken, advocaat BanninG n.v. te `S-HertoGenBoScH Foto Marilyn nieveS Wat doet de slimme meter? Een slimme meter is een elektriciteits- of gasmeter die op afstand uitleesbaar en aan- stuurbaar is. De invoering van het gebruik van de slimme meter is een onderdeel van het wetsvoorstel Wijziging van de Elektrici- teitswet 1998 en de Gaswet (31.374) en de Wet implementatie EG-richtlijnen energie-effici- ?ntie (31.320). Wetsvoorstel 31.374 heeft als doel de werking van de elektriciteitsmarkt en gasmarkt te verbeteren. Het doel van wets- voorstel 31.320 is het bewust en zuinig omgaan met energie. De slimme meter past in deze doelstellingen. Wanneer beter inzicht wordt verkregen in het energieverbruik is het mogelijk om maatregelen te nemen en op die manier energie te besparen. Tevens is wettelijk(6) vastgelegd dat een ener- gieleverancier zijn beleid moet inzetten op het voorkomen van afsluiten van energie bij een kleinverbruiker. Ook de invoering van de slimme meter moet dit beleid ondersteu- nen. De slimme meter maakt het voor een leverancier mogelijk om op elk gewenst moment gegevens ten aanzien van het ver- bruik op te vragen en dit door te geven aan de kleinverbruiker. Door overlegging van deze gegevens kan de kleinverbruiker bewust worden gemaakt over zijn/haar energiever- In maart 2008, toen het wetsvoorstel waarIn onder meer de slimme meter werd ge?ntro- duceerd(2) aan de Tweede Kamer is aangebo- den, bestond het voornemen dat iedere kleinverbruiker van elektriciteit en gas in Nederland de komende zes jaar een zoge- noemde slimme meter krijgt. Het wetsvoor- stelwerddoordeTweedeKamergoedgekeurd, maar is uiteindelijk door de Eerste Kamer verworpen(3). ontstaansgeschiedenis Het wetsvoorstel vloeide voort uit eerdere toezeggingen aan de Tweede Kamer in de jaren 2005 en 2006 om structurele maatre- gelentenemendieeengoededienstverlening aan de afnemers waarborgen. E?n van de belangrijkste elementen van het wetsvoorstel was de uitrol van slimme elektriciteits- en gasmeters naar ieder huis(4). Met enige aan- passingen is het gewijzigde wetsvoorstel uiteindelijk op 3 juli 2008 aangeboden aan deEersteKamer.Inapril2009heeftdeEerste Kamer een streep getrokken door de plannen van minister Van der Hoeven om de slimme meter verplicht te stellen(5). Een meerderheid van de Eerste Kamer vindt dat consumenten moeten kunnen kiezen of zij wel of geen slimme meter in huis willen. bruik. Daarmee wordt beoogd dat een ver- bruikerenergiegaatbesparenalshij/zijwordt gewezen op overmatig gebruik van energie. Een andere toepassing van de slimme meter is het reguleren van de toevoer van energie. Dit zou ook mogelijkheden kunnen bieden voor het afsluitbeleid van de leverancier. Op dit moment eindigt een incassoprocedure, waarbij geen oplossing is gevonden, in vol- ledige afsluiting van energie. De slimme meter biedt de mogelijkheid om de hoeveel- heid energie te beperken als alternatief voor de afsluiting. Met behulp van de meter kan men in geval van betalingsachterstanden de energietoevoer tot een minimum beperken, waardoor de minimale basisvoorzieningen worden gegarandeerd. Overeenkomstig de variant van de mobiele telefoon bevat de slimme meter ook de pre- paidfunctie.Meteenprepaidfunctiekantegen een bepaald tarief energie worden ingekocht. In het geval dat het tegoed is verbruikt, wordt de energietoevoer afgesloten. Dit maakt het mogelijkdatingevalvanbetalingsachterstan- ??n DInG STAAT VAST: DE SLIMME METEr WOrDT InGEVOErD de slimme meter: stand van zaken en hoe nu verder?De afgelopen jaren is de plaatsing van de slimme meter veelvuldig onder- werp van discussie geweest. De discussie spitste zich daarin met name toe op de privacy van de kleinverbruiker. Zo werd tijdens de parlementaire behandeling in de Eerste Kamer duidelijk dat de kleinverbruiker een econo- misch delict pleegt als hij/zij de slimme meter ? bijvoorbeeld vanwege privacybezwaren ? weigert. Consumenten die een slimme energiemeter weigeren, zijn strafbaar en lopen het risico op 6 maanden gevangenisstraf, een taakstraf of een boete van maximaal 17.000 euro(1). Bovendien blijkt uit een recent onderzoek van de Universiteit van Tilburg dat de verplichte invoering van slimme energiemeters in strijd is met het Europees Verdrag van de rechten van de Mens.