Log in
inloggen bij Energie+
Hulp bij wachtwoord
Geen account?
shop word lid
Home / Content / Projecten

Aantal warmtenetaansluitingen verdubbelt voor 2030

Joop van Vlerken - 16 december 2020

Het Nationaal Warmtenet Trendrapport 2021 met daarin belangrijke branchecijfers en ontwikkelingen in de warmtesector is op 18 november gepubliceerd. De belangrijkste trend is de verdubbeling van het aantal warmtenetaansluitingen naar 950.000 in 2030. Klantonderzoek toont aan dat klanten tevreden zijn over warmtebedrijven en hun prestaties beoordelen met een 7,2. Een andere belangrijke ontwikkeling is het Startmotorkader, een akkoord tussen warmtebedrijven en woningcorporaties dat nu al heeft geleid tot 89 nieuwe warmteprojecten. Om de warmtetransitie te versnellen is het versterken van bewonersparticipatie nodig en moet er meer ingezet worden op innovatie.

Warmtenetten dragen bij aan het uitfaseren van aardgas als verwarmingsbron in Nederland. Dat is nodig omdat Nederland zich heeft gecommitteerd aan de doelstellingen voor CO2-reductie uit het klimaatverdrag van Parijs. In Nederland leveren 23 bedrijven warmte in 2020. Elk jaar komen er nieuwe spelers op de markt bij. Dat is ook nodig, want naar verwachting groeit het aantal warmtenetten van 378 in 2020 naar ruim 600 in 2030, en van ongeveer 500.000 naar 950.000 aansluitingen. De geleverde warmte zal door de toename van het aantal warmtenetten en de uitbreiding van bestaande netten, groeien van ongeveer 29,7 PJ naar bijna 40 PJ in 2030. De warmtevraag van woningen is in de laatste jaren flink afgenomen en neemt naar 2030 nog verder af. De gemiddelde geleverde warmte per woning daalde in de periode 2015-2020 al van 42 GJ naar 26 GJ en zal naar verwachting dalen naar 22 GJ in 2030.
Over de voor- en nadelen van warmtenetten wordt breed gediscussieerd. Het belangrijkste voordeel is CO2-reductie. Daarnaast worden warmtenetten als comfortabel en veilig ervaren. Nadelen zijn er in de vorm van afhankelijkheid van een enkele leverancier en in sommige gevallen het aanpassen van de isolatie of het afgiftesysteem in de woning.

Klanttevredenheid

Warmtenetten hebben over het algemeen tevreden klanten. Afnemers van warmte beoordelen hun leverancier met een 7,2. Ze zijn erg tevreden over de betrouwbaarheid van de netten. Ook de duurzaamheid van warmtenetten wordt door hen hoog beoordeeld. Daarnaast zijn klanten blij met de temperatuur van het warm tapwater en de hoge verwarmingscapaciteit. Toch zijn er ook negatieve aspecten die de klanten van warmtebedrijven minder positief waarderen. Zo wordt beperkte keuzevrijheid genoemd. En klanten willen meer transparantie over de kostenstructuur van een warmtenet. Daarnaast kunnen warmtebedrijven werken aan de communicatie over storingen van warmtelevering en de bereikbaarheid van de klantenservice buiten kantooruren wordt door klanten als verbeterpunt genoemd.

Participatie

De warmtetransitie is ook een sociale transitie. Draagvlak is van belang, zodat bewoners, woning- en gebouweigenaren en andere belanghebbenden meegaan met de omschakeling naar warmtenetten. Het creëren van collectief draagvlak onder bewoners wordt gezien als de grootste praktische uitdaging in de warmtetransitie. Volgens het Klimaatakkoord uit 2019 draagt een goed ingericht participatieproces bij aan kwalitatief betere besluitvorming en het vergroten van de acceptatie van de maatregelen uit de wijkgerichte aanpak. Dat bewoners meedenken en -doen in de warmtetransitie is dus cruciaal. Sinds 2015 zijn bewoners steeds vaker in collectief verband betrokken bij lokale warmteprojecten of nemen ze zelf het initiatief vanuit een bestaande of nieuwe coöperatie. Zo telde Nederland in 2019 zo’n 54 lokale warmteprojecten, zoals jaarlijks geregistreerd wordt in de Lokale Energie Monitor. Deze initiatieven zijn voornamelijk gericht op warmtenetten van verschillende temperatuurniveaus en worden gevoed door diverse duurzame warmtebronnen. Het potentieel voor lokale coöperatieve warmtebedrijven is aanzienlijk. De verwachting is dat de groeiende trend zich de komende jaren voortzet. Omdat initiatief vanuit de gemeente vaak ontbreekt, nemen bewoners zelf het heft in handen. Een specifieke uitdaging is het vinden van middelen en financiering om zichzelf op een goede manier te kunnen organiseren als gelijkwaardige gesprekspartner van de gemeente en private partijen.

Startmotorkader

Woningcorporaties spelen een belangrijke rol in de warmtetransitie. Zij hebben veel woningen in bezit en kunnen met hun voorraad een belangrijke bijdrage leveren aan het verduurzamen van wijken. Het Startmotorkader is een akkoord tussen woningcorporaties en warmtebedrijven en biedt handvatten om op projectniveau snel tot afspraken te komen over de aansluiting van woningen op een warmtenet. Dit akkoord, dat in het voorjaar van 2020 is gesloten tussen warmtebedrijven en woningcorporaties, heeft ervoor gezorgd dat er inmiddels meer dan 89 warmteprojecten worden ontwikkeld. Het Startmotorkader gaat ervan uit dat huurders niet meer betalen dan voor hun gasrekening (NDMA-principe). Daarnaast is inzicht in de kosten door een transparante businesscase belangrijk en moet er een aansluiting zijn bij de wijkgerichte aanpak. De ambitie van het Startmotorkader is om in de periode 2019-2022 100.000 woningen van woningcorporaties aardgasvrij te maken. De helft zal worden aangesloten op warmtenetten, wat de kans biedt om tegen relatief lage maatschappelijke kosten een flinke eerste stap te zetten. Om corporaties en hun huurders te ondersteunen, is de Stimuleringsregeling Aardgasvrije Huurwoningen (SAH) per 1 mei 2020 ter beschikking gesteld, met een budget van €200 miljoen.

Duurzaamheid en innovatie

De CO2-uitstoot van warmtenetten ligt nu al bijna de helft lager dan de uitstoot van een cv-ketel op aardgas en zal in de toekomst nog verder dalen. Het verder verduurzamen van de warmtenetten staat hoog op de prioriteitenlijst in de warmtesector. Er wordt geïnvesteerd in de ontwikkelingen van duurzame bronnen zoals geothermie, aquathermie, het gebruik van restwarmte en biomassa. Hierdoor daalt de CO2-emissie en worden de netten steeds duurzamer.

Innovatie is cruciaal bij de verduurzaming van warmtenetten. Hierbij gaat het niet alleen om het beperken van de impact van het aanleggen van een warmtenet, maar bijvoorbeeld ook om de keuze van de temperatuur van het net in samenhang met de maatregelen aan een woning. In het collectief WarmingUP werken 38 deelnemers en 15 partners in de hele warmteketen samen aan toepasbare kennis voor duurzame, collectieve warmtesystemen in de gebouwde omgeving. De partijen werken samen aan innovaties op het gebied van:

  • Slimme warmtenetten en systeemintegratie
  • Aanlegmethoden warmtenetten
  • Aquathermie
  • Geothermie
  • Ondergrondse warmteoplsag
  • Sociaal-maatschappelijke integratie

Betaalbaarheid en Leveringszekerheid

Het gemiddelde warmtetarief is de afgelopen tien jaar minder hard gestegen dan de gas- en huurprijzen. De warmtetransitie van aardgas naar duurzame warmte kan alleen rekenen op draagvlak van consumenten als deze betaalbaar is. Met een goede tariefregeling moet er een goede balans gevonden worden tussen betaalbaarheid voor de consument en een redelijk rendement voor de warmtebedrijven. Dit wordt gedaan met het oog op voldoende investeringen ter uitbreiding van warmtenetten. In het wetsvoorstel van de Warmtewet 2 wordt voorgesteld om een nieuwe tariefmethodiek in te voeren vanaf 2022. Hierin wordt de aardgasreferentie in stappen losgelaten en komt er een op kosten gebaseerd tarief, inclusief redelijk rendement. Dat biedt de consument meer zekerheid dat tarieven eerlijk zijn. En warmtebedrijven krijgen meer investeringszekerheid door het behalen van redelijk rendement.
Een warmtenetwerk heeft andere fysieke kenmerken dan een gas- en elektriciteitsnet. Dat maakt dat een integrale ketenverantwoordelijkheid noodzakelijk is in zowel de aanleg- als exploitatiefase van het warmtenet. Daarmee wordt leveringszekerheid gewaarborgd en is één partij verantwoordelijk voor de verduurzaming van het net. Om leveringszekerheid te hebben en warmte met kwaliteit te kunnen leveren is integraliteit gewenst.

Reacties

Aanleg warmtenet. Regionaal Archief Alkmaar. Foto Richard Lowe
xMet het invullen van dit formulier geef je Energie+ en relaties toestemming om je informatie toe te sturen over zijn producten, dienstverlening en gerelateerde zaken. Akkoord
Renda ©2021. All rights reserved.
Energietransitie als sociale opgave

Meld je nu aan voor de Online Masterclass 'Energietransitie als sociale opgave' vanaf 21 januari.

Lees meer...

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie AccepterenWeigeren