Log in
inloggen bij Energie+
Hulp bij wachtwoord
Geen account?
shop word lid
Home / Content / Projecten

De Buurtmolen

Lokaal en duurzaam energie opwekken Yvette Vierhout - 10 november 2020

In het Friese dorp Tzum ligt het plan om met een windmolen het dorp en de omliggende dorpen te voorzien van duurzame energie. Energie+ sprak met Willemke Schurer, bewoner van Tzum en Sander van Schaik, Accountmanager Lokale Energieprojecten bij Greenchoice over de totstandkoming van het project in Tzum.

De bewoners van Tzum konden voor dit project inspiratie opdoen in het naastgelegen Herbaijum, waar ook een solitaire windmolen heeft gestaan. Deze was afgeschreven en toe aan vervanging. Om de molen af te breken en er niks voor terug te plaatsen, was zonde. Daarom hebben Qurrent (nu Greenchoice) en EWT (gespecialiseerd in het bouwen van kleine windmolens) een nieuwe molen geplaats in een project genaamd de Buurtmolen.

Start project Herbaijum

Bij de start van het project in Herbaijum was er nog niks, alleen een molen. Nog geen coöperatie en geen initiatiefnemers die het project wilden trekken. “Het vinden van deelnemers was toen ook de grootste uitdaging”, legt Sander van Schaik van Greenchoice uit. “Bewoners zagen het als een idee van een club uit Amsterdam (Qurrent) en vroegen zich af of zij er zelf ook iets aan zouden hebben. Inmiddels draait de nieuwe molen al een tijdje en hebben de omwonenden ervaren dat het project wel degelijk voordeel oplevert, onder andere door een lagere energierekening.”

Terug naar Tzum

In het dorp ernaast, Tzum, stond ook al heel lang een dorpsmolen. “Deze was in het bezit van Stichting Mast, opgericht door een aantal enthousiaste bewoners”, vertelt bewoner Willemke Schurer. In 2016 werd deze molen verkocht, omdat hij niet meer te onderhouden was. Nadat de molen weg was, hadden de leden van Stichting Mast niks meer. Schurer: “Mijn schoonvader is toen in gesprek gegaan met dorpsbewoners om te kijken hoe er weer een molen teruggeplaatst kon worden. En zo is coöperatie Toer tot stand gekomen.” Coöperatie Toer wordt eigenaar van de windmolen en betaalt een pachtprijs aan Stichting MAST. Stichting MAST draagt hiervan het grootste deel weer af aan het dorp, wat gebruikt wordt voor buurtprojecten om de leefbaarheid van het dorp te verhogen. Dit kan gericht zijn op energie, maar bijvoorbeeld ook op de lokale sport- of buurtvereniging. De coöperatie was ook nodig om gebruik te maken van de Postcoderoosregeling. Hiermee krijgen leden van de coöperatie een energiebelastingkorting op hun energienota voor lokaal en duurzaam opgewekte elektriciteit. Van Schaik: “Je merkt dat wanneer er al een lokale club zit die voorvechter is van zo’n project en wij komen er vanuit Greenchoice bij om ze te ondersteunen, het makkelijker van de grond komt.”

Betrokkenheid buurtbewoners

Het benaderen van de direct omwonenden van de Buurtmolen verliep via de coöperatie. Doel was het draagvlak onder omwonenden te meten en de mogelijkheid van compensatie te bespreken. Vervolgens ging de coöperatie samen met Greenchoice aan de slag om de bewoners van Tzum en van de omliggende dorpen in te lichten. Van Schaik: “Tijdens de informatieavond in het dorpshuis en via Webinars zijn de kansen van dit project uitgelegd en is er gevraagd of bewoners mee willen doen. We hebben ongeveer 700 leden nodig die willen aansluiten bij de coöperatie om de Buurtmolen neer te kunnen zetten. De reacties van de bewoners van Tzum zijn vooral positief. Je hebt te maken met mensen die uit het dorp komen, zij kennen het project en zien ook de voordelen voor het dorp.” Maar ook de omliggende gemeenten kunnen meedoen, zoals Harlingen en Franeker. “Zij zien ook dat dit een unieke kans is om lokaal energie op te wekken. En als je ze uitlegt hoe het financiële plaatje eruit ziet, vraagt iedereen zich af ‘waar zit nou het addertje, want het kan toch niet dat je alleen maar korting krijgt?’ Maar dat is in dit geval wel zo, we maken slim gebruik van de Postcoderoosregeling en het risico ligt volledig bij de coöperatie en de financierders, maar niet bij de leden van de coöperatie.” Schurer, die zelf begin dertig is, vindt het belangrijk om onder andere haar leeftijdsgenoten te betrekken bij het project. Ze wil mensen enthousiast maken en motiveren om mee te doen aan het project de Buurtmolen. “De stroomtarieven zijn erg voordeling, dus een financieel voordeel heb je altijd. Daarnaast wordt je als bewoner onderdeel van een groter geheel. Je draagt je steentje bij om een goede duurzaamheid te creëren in je dorp en omgeving. En het is heel laagdrempelig om mee te doen: de coöperatie neemt veel ‘rompslomp’ uit handen waardoor overstappen op Greenchoice helemaal niet moeilijk is.”

Aandeel binnen de coöperatie

Naast het voordeel dat er via de Buurtmolen geld bij initiatieven in het dorp terecht komt, heb je als lid van de coöperatie een aandeel. Van Schaik: “In dit geval is het aandeel de hoeveelheid stroom die je gebruikt: voor een hoeveelheid kilowattuur neem je deel aan het project. Middels de regeling krijg je via je energieleverancier je energiebelasting terug over de stroom die je gebruikt. Dat is nu ongeveer 10 cent per kilowattuur. Daarnaast verkoopt de coöperatie stroom aan Greenchoice, dat zijn de inkomsten van de Buurtmolen.” Ook wordt er een contributiebedrag gerekend over de kilowatturen energiebelasting die de bewoner terugkrijgt. “Netto houd je daar als bewoner nog een voordeel van 6 tot 7 cent aan over. Hiervoor hoeven ze alleen maar lid te worden van de coöperatie en van Greenchoice en daarmee worden ze mede-eigenaar van de Buurtmolen.” Door lid te zijn van de coöperatie heb je als bewoner ook inspraak en bepaal je wat er met de winst gebeurt. “De Buurtmolen draait voor de buurt, het financiële voordeel blijft bij de buurtbewoner en zij hebben het zeggenschap.”

We maken de cirkel rond. Je gaat ter plaatse de energie opwekken en leveren die nodig is

Toekomstplannen

Om in de toekomst meer projecten als de Buurtmolen op te zetten, is het belangrijk dat het project in Tzum eerst goed loopt. Daarnaast blijft de Postcoderoosregeling een invloedrijk instrument. Van Schaik: “Naar mijn idee moet het makkelijker worden om dit soort projecten op te zetten. Er zijn veel dorpsmolens die aan vervanging toe zijn. Daar liggen kansen om een nieuwe molen neer te zetten. En vanuit Greenchoice willen we dit graag samen met EWT oppakken. We hoeven ons daarvoor niet per se tot het Noorden van Nederland te beperken, maar daar is meer ruimte en ze hebben er meer affiniteit met dorpsmolens.” In Tzum heeft Greenchoice inmiddels de nodige ervaring en verloopt de samenwerking met de bewoners goed. “Het zijn geen professionals op het gebied van windontwikkelingen, dus je moet geduld hebben. Maar ze zijn wel super enthousiast en krijgen een grote groep mensen bij elkaar. En die heb je zeker nodig!” vertelt van Schaik. Ook Schurer benadrukt de goede samenwerking: “Sander is ons vaste contactpersoon. Hij is op de hoogte van alle zaken vanuit Greenchoice. We hebben bijna wekelijks een overleg waarin we de stand van zaken bespreken en kijken hoe we vervolgstappen verder aanpakken.” Van Schaik: “Vanuit Greenchoice maken we de cirkel rond. Je gaat ter plaatse de energie opwekken en leveren die nodig is. Hierdoor wordt het lokaal en duurzaam. Daarnaast zorg je voor betrokkenheid van bewoners bij het opwekken van de energie. Dit is het hart van onze strategie. Willen we op een goede manier van windenergie gebruik kunnen maken, moeten we meer van dit soort projecten op kunnen zetten. Anders red je het niet.”

Reacties

Aart Dijkstra - DEP 10 november 2020 22:59

Mooi voorbeeld van socializing van de energietransitie. Helaas moet veel tijd en energie gestoken worden om de vele burgers over te halen om mee te doen. Ondanks de financiële voordelen blijkt vooral het overstappen naar een andere e-leverancier een drempel. Het 'vertrouwde' verlaten staat veranderen in de weg. Nu de nieuwe postcoderoosregeling bekend is en dat switchen niet meer noodzakelijk is, moet het makkelijker gaan met de ledenwerving. Wij gaan door met ons unieke windproject van, voor en door de buurt.

Aart Dijkstra - DEP 10 november 2020 22:59

Mooi voorbeeld van socializing van de energietransitie. Helaas moet veel tijd en energie gestoken worden om de vele burgers over te halen om mee te doen. Ondanks de financiële voordelen blijkt vooral het overstappen naar een andere e-leverancier een drempel. Het 'vertrouwde' verlaten staat veranderen in de weg. Nu de nieuwe postcoderoosregeling bekend is en dat switchen niet meer noodzakelijk is, moet het makkelijker gaan met de ledenwerving. Wij gaan door met ons unieke windproject van, voor en door de buurt.

De buurtmolen in Herbaijum
xMet het invullen van dit formulier geef je Energie+ en relaties toestemming om je informatie toe te sturen over zijn producten, dienstverlening en gerelateerde zaken. Akkoord
Renda ©2020. All rights reserved.
Energietransitie als sociale opgave

Meld je nu aan voor de Online Masterclass 'Energietransitie als sociale opgave' vanaf 21 januari.

Lees meer...

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie AccepterenWeigeren