Kennisplatform lokaal duurzaam opgewekt

De droge ogen van fossiele energiebedrijven

ma 3 juli 2017

In juni 2013 mocht ik op de Dutch Energy Day van Energeia een verhaaltje vertellen over de noodzaak van duurzame energie en het onvermogen van het gros van de fossiele energiebedrijven om tijdig in te spelen op de energietransitie. Dat laatste was niet zo moeilijk omdat de energietransitie al in volle gang was terwijl energiebedrijven als E.ON en RWE op dat moment nog vol in de ontkenningsfase zaten.

Ik had het geluk dat voor mijn presentatie een manager van E.ON een verhaal vertelde over hun nieuwe kolencentrale op de Maasvlakte. De man vertelde met droge ogen dat hun nieuwste kolencentrale niet alleen de meest efficiënte kolencentrale zou worden, maar ook nog eens de meest duurzame. Sterker nog, in zijn presentatie vertelde hij zelfs dat de nieuwe kolencentrale CO2-neutraal zou worden. Hij durfde zelfs te stellen dat je beter in de nieuwe kolencentrale(s) van E.ON kon investeren dan in windturbines of zonnepanelen.

De CO2-neutrale kolencentralefabel was gebaseerd op een aantal veronderstellingen:

  1. De kolencentrale wordt veel efficiënter dan de huidige E.ON (inmiddels Uniper) kolencentrale op de Maasvlakte;
  2. De kolencentrale wordt bijgestookt met biomassa; en
  3. De kolencentrale gaat de CO2 opvangen.

Het eerste punt klopt inderdaad. We kunnen gelukkig stellen dat de nieuwe, in 2015 opgeleverde, kolencentrale efficiënter is dan de zojuist gesloten 30-jarige kolencentrale van Uniper (voorheen E.ON).

Het tweede punt klopt helaas ook. Uniper heeft 630 miljoen euro subsidie toegekend gekregen voor biomassabijstook. Dit wordt als duurzaam beschouwd omdat de verbrande bomen in hun beperkte levensduur ook CO2 uit de lucht halen. Per saldo zou de CO2-uitstoot door verbranding in de kolencentrale dan nul moeten zijn. Of de uitstoot van de dieselmotoren voor het omzagen en neerhalen van de bomen en het transport van ver over de wereld naar de Maasvlakte hierin mee wordt geteld, is maar de vraag natuurlijk.

En dan het derde punt: de kolencentrale gaat de CO2 opvangen. Maar die is in de categorie: ken je die mop van Jantje die naar België ging? Die ging niet. Inmiddels zijn we vier jaar verder en deze week maakten Uniper en Engie bekend dat zij definitief geen CCS (het opslaan van CO2) toepassen omdat ze de investering niet meer kunnen rechtvaardigen.

In beginsel ben ik er niet rouwig om dat CCS niet wordt toegepast. Het opslaan van CO2 onder de grond is per definitie geen duurzame oplossing: de CO2-velden zijn een keer vol en wat dan? Nieuwe velden aanboren? Nieuwe leidingen aanleggen? En hoe zekeren we dat de CO2 ook daadwerkelijk onder de grond blijft? CO2-velden hebben dezelfde risico’s als de kerncentrales: we krijgen te maken met ontmantelingskosten, het afval moeten eeuwenlang bewaard worden en uiteindelijk draait de burger er, via de staat, weer voor op.

Maar wat nu? CCS was namelijk wisselgeld om überhaupt nieuwe kolencentrales te mogen bouwen op de Maasvlakte. Nu staan ze er en melden Engie en Uniper doodleuk dat ze het niet gaan doen. Dus sluiten die centrales! Toch?  Was het maar zo simpel. Volgens minister Henk Kamp is er namelijk alleen een morele overeenkomst, maar geen juridische. Een morele overeenkomst die niet wordt nagekomen. Wat zegt dat precies? Dat de politiek een domme fout heeft gemaakt? Dat de nationale overheid zich weer eens in de maling heeft laten nemen door de buitenlandse energiebedrijven? Dat de twee energiebedrijven immoreel zijn omdat ze hun afspraak niet nakomen? Ik denk dat het een combinatie van deze drie is. De politiek heeft zich gek laten maken door de mooie praatjes, heeft erop vertrouwd dat de energiebedrijven hun afspraken na zouden komen en heeft erin verzuimd zaken goed vast te leggen.

De strijd aangaan met Engie en Uniper wordt een lang en moeizaam gevecht. Waarschijnlijk bestaat Uniper al niet eens meer voordat die strijd kan worden beslecht. De vraag is dus wat wijsheid is. Minister Kamp wil de reeds betaalde subsidie van 15 miljoen terug maar dit is een lachertje in relatie tot de 1.000.000 ton CO2 die jaarlijks met CCS bespaard zou moeten worden. Beter zou zijn om zowel de CO2-uitstoot flink te belasten én om de biomassabijstooksubsidie voor beide centrales terug te trekken. In dat geval gaan we jaarlijks namelijk ruim 12.000.000 ton CO2 besparen. Dan gaan ze namelijk vanzelf wel dicht.

Jan Willem Zwang

Reacties

Erik 14 juni 2007 11.30 - pyrosolar 12 juli 2017 14:12

14 juni 2007 11.30 Erik schrijven stakeholders overleg EZ en Milieu Beste dames en heren, Helaas ben ik zakelijk verhinderd. De volgende bijeenkomst hoop ik er weer bij te zijn. Jammer dat ik zo laat aan begonnen ben maar toch hier een beknopt en onvolledig betoog. In het kort zal ik trachten mijn idee betreffende deze onderwerpen weer te geven. Rode draad: Wat moeten we, wat willen we, wat kunnen we Leer anders denken, doe. Een kind moet leren lopen door te lopen, zo ook met duurzame systemen. Dus doen. De situatie Anders belicht. Soms hebben vraagstukken uit verschillende ministeries direct met elkaar te maken een samenwerking moet hier vaak opgelegd worden. De budgetconcurrentie binnen een regering is een onwenselijke zaak. Helaas voor de samenleving is deze budgetconcurrentie dagelijkse praktijk. Hierdoor raakt de politiek het vertrouwen van het electoraat kwijt. Een belangrijke oorzaak van de budgetconcurrentie zijn lobbystromingen en gebrek aan lange termijn planning. Dit samen met het politiek gebrek aan politiek lef, saamhorigheid en consistentie maakt bij voorbaat elk besluit week als een koeienvlaai. (Mijn excuus voor deze riekende beeldspraak) Des te moeilijker is het voor ministeries een geloofwaardige uitvoering te geven aan mondiale vraagstukken. Nationaal is het bestuur en regelgeving niet klaar voor adequate aanpak van problemen met grote impact. Verdeeldheid, gebrek aan visie en kennis alsmede ambtelijke regelgeving vertragen en vervagen de uitvoering. Mondiaal. Het urgente scenario. In de gehele wereld gaat schaarste een steeds grotere rol spelen. De strijd om markt en grondstoffen is zichtbaar. Spelers nemen maatregelen in de vorm van invloed, aankoop, macht en polemiek. Zichtbaar zijn ook de investeringen in bewapening. Al twee jaar produceren we minder voedsel dan we consumeren. Duurzame productie van onder andere energie kan veel vaker een oplossing bieden dan wordt aangenomen. Duurzame productie is een peace maker eerste klas. Het neemt als het ware de imperialistische behoefte weg. Enkele ingrijpende voorbeelden. Voorbeeld1: Makro schaal. Concentrated Solar Power en de Solar Tower kunnen met een oppervlak zo groot als Frankrijk de wereld van energie voorzien. Bovendien kan grote hoeveelheden water bij dit proces worden geproduceerd. Reeds is het stadium bereikt dat deze energie productie goedkoper is als toepassing van fossiel. De infrastructuur is realiseerbaar. Voorbeeld 2: Micro schaal. Decentrale opwekking van energie bespaart inefficiënte centrale productie, bespaard transport, verlaagt de primaire kosten en verminderd de afhankelijkheid van derden. Verlaagd import energie. Voorbeeld 3: Macro schaal. Duurzame innovatieve, efficiënte productie en hergebruik van grondstoffen maken de bruikbaarheid en gebruiksduur per ton zuiver materiaal vele malen hoger. De belasting van de bronnen vermindert evenredig. Mondiale toepassing zou een veel schonere en leefbaardere samenleving opleveren. Positieve werking handelsbalans. Klimaat en Energie: Doel 20% niet haalbaar is onzin. 60% is ook haalbaar. Daarom vind ik het ridicuul wat de regering minimaal uitpakt. Jacqueline dit is echt veel te weinig!! En veel te langzaam!! Als het kalf verzuipt is de rest ook niet meer te redden……Er is zo veel mogelijk, doe dat dan.. Verminderen CO2 productie: Om dit te realiseren moet de consumptie van fossiel terug naar zo min mogelijk…… Hard gezegd betekend dit op Grote Schaal: -Voorkomen van fossiele centrales CO2 opslag leuk maar dan ook niet allen de voorbereiding in de centrale maar ook de uitvoering, voorkomen dat de aanspraak op centrales afneemt. -Mobiliteit aanpassen Electro transport kan en moet. Beginnen met openbaar vervoer, streekvervoer etc. -Infrastructuur mobiel Openbaar spoornetwerk moet totaal op de kop. Samen werking verplichten anders nationalisatie. Huidige partijen werken elkaar hopeloos tegen, terwijl er bijzondere dingen mogelijk moeten zijn met een licht en snel openbaar transportmiddel.. -Centraal en decentraal produceren van duurzame energie Maximaliseer de potentie bij bedrijven en burgers. Hak in de regels van nationaal en regionaal bestuur. Wees bruut maar geloofwaardig. Stimuleer met een goede regeling.. -Centraal en decentraal opslaan van duurzame energie Haal Lievense uit de kast, maak ondergrondse stuwmeren, help mee aan de supercondensator, sla warmte onder het gebouw op etc. te veel om op te noemen. -Produceren van duurzame energie ook op andere locaties Sahara, op zee, scheiding zout zoet water, aardwarmte diep, -Innovatieve toepassingen snel inzetten. Zorg er voor dat er niet elk bureaucratisch wiswasje ingezet wordt om de boel af te remmen. Neem juridische (draconische) maatregelen om invoering te forceren. Wees alert op tegenwerkende belangen en prestaties. Pas op voor de zogenaamde onderzoeksrapporten van instituties uit de fossiele energie sector zoals in het recente verleden zijn gepresenteerd. -Onderzoek Op grote en brede schaal: EN zorg dat deze vindingen in Nederland blijven!! Zorg dat deze booming branche hier vestigt en ontwikkelt. Jaag deze niet weer het land uit!!! Het is voor onze economie van primair belang. Informeer bij de onderzoekscentra. Draagvlak. Het moet een ieder duidelijk zijn dat huidige gang van zaken leid tot een catastrofe. Ook de huidige nieuwe plannen zijn volstrekt onvoldoende. De regering (!!) bedrijven, ambtenaren, burgers en bijbehorende politiek moet nadrukkelijk op hun verantwoording gewezen worden, waarbij de economische ecologie een aantrekkelijke politieke lading krijgt. Milieu, innovatie en economisch belang dat is de markt waar kansen liggen het is Global de snelst groeiende markt. Een markt waar de vraag sneller groeit dan het aanbod…. Een markt waarvan niemand weet waar de grenzen liggen. Een markt die ook economische groei moegelijk maakt. Maar vooral ook een markt, waarvan iedereen weet dat die nodig is: Fossiel raakt op. Er moeten vele miljarden per jaar per land geïnvesteerd worden om wat zinnigs te bereiken. Dus Nederland maak er wat van! Vooral in jezelf maar ook in Europa en daardoor in de rest van de wereld. Het Biodiversiteit probleem los je alleen op door de versnelde invoer van duurzame systemen. Maar de klimaat verandering rem je niet zo snel af het opschuiven van flora en fauna werd in de jaren 80 vorige eeuw al gesignaleerd. Het is nogal utopisch te denken dat dit in 2010 te stoppen is… Als men Global echt veel geld in duurzaamheid stopt zou het misschien kunnen dat men ziet dat het minder hard gaat. Wat voor doem scenario's er allemaal worden geschetst het begint er op te lijken dat de mens weer eens zijn verstand niet gebruikt. Wat voor programma ons te wachten staat weten we niet precies Wat we wel weten is: - Het water stijgt - De voorraden worden minder - De bewapening neemt toe - De Hoop Scheffer lobbyt zich suf voor een Europees leger… - Sommige zien een monetaire zeepbel ( pas op voor die lobby ) - Europa verdient meer gezag maar mag de baas niet zijn. Waarom is 60% duurzaam haalbaar? Omdat de verscheidenheid aan bronnen zeer groot is en er in potentie meer dan voldoende mogelijkheden zijn dit te realiseren. Het is niet of of maar en en. Als u begrijpt wat ik bedoel? Voorbeeld: Sterk vereenvoudigde beslissingshefboom Een kolencentrale: Bouw investering € 4.000.000.000. Aankoop brandstof: continu proces, toenemende schaarste, stijgende prijzen. Duur. Economische bijdrage: Duur in primair productieproces. Duur door de schade die het aanricht. In stand houden van een economisch fossiel. Duurzame productie: Bouw investering € 4.000.000.000 Aankoop brandstof: gratis. Economische bijdrage: Goedkoop primair productieproces. Ontwikkeling en stimulering van duurzame samenleving. Na de eerste worden ze steeds goedkoper en beter.

Copyright 2017 Aeneas Media

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie AccepterenWeigeren