Log in
inloggen bij Energie+
Hulp bij wachtwoord
Geen account?
shop word lid
Home / Content / Artikelen

"De energietransitie heeft community building nodig"

Birgit Barten - 15 maart 2021

Bernice Kamphuis is gespecialiseerd in community building en praat vol passie over duurzaamheid, de energietransitie en over hoe zij denkt dat de energietransitie (met de hulp van community building) bij nog meer bewoners van de grond kan komen. Sommige lezers van Energie + kennen haar misschien al van haar masterclass die ze gaf over ? u raadt het al ? community building en duurzaamheid. Bernice vertelt over community building en hoe dit hand in hand kan gaan met de energietransitie.

Voor Bernice Kamphuis, ook bekend van Struikroven waarmee ze planten tijdens renovaties of sloopprojecten redt en een tweede leven geeft, is community building iets waar ze zich dagelijks mee bezig houdt. Dat begon allemaal in haar eigen wijk. Tijdens haar studie Sociale Studies, waar ze werd ze al opgeleid tot opbouwwerker, kwam ze al in aanraking met samenlevingsopbouw, cultureel maatschappelijke vorming, communicatiestrategieën en ging ze langs buurthuizen. Toch koos ze na haar studie ervoor in de culturele sector te gaan werken. Pas na een buurtproject in haar eigen wijk, om een weg veiliger te maken, pakte ze haar opbouwwerkers achtergrond op. Ze paste toe wat ze tijdens haar studie leerde en kwam erachter dat dit haar heel veel energie opleverde. “Ik ontmoette veel buurtgenoten en kwam er zo ook achter dat ik niet de enige was die de weg onveilig vond. Mensen sloten zich makkelijk aan bij het initiatief. We haalden zelfs de landelijke media. Ik werd vanuit daar gevraagd om als opbouwwerker bij een welzijnsorganisatie te gaan werken.” Bij die welzijnsorganisatie leerde Bernice veel over community building in de praktijk en hoe je buurtbewoners kan mobiliseren.

Op zoek naar een vuurtje

Wat heel krachtig werkt is een bepaalde urgentie over het verbeteren van je omgeving. Dat is de drive van bewoners om zich in te zetten. “Of ik bezig ben met een probleem oplossen in mijn eigen werk of voor opdrachtgevers, het geeft zo’n lekker vuurtje. Je maakt iets beter en dat heeft meteen zoveel effect op zoveel mensen, het is heel erg tastbaar. Werken vanuit die urgentie, dat is heel belangrijk. Je moet opzoek gaan naar dat vuurtje, dat er eigenlijk altijd wel is. Op die manier krijg je makkelijk mensen mee en je krijgt er enorm veel energie van.”

Ontmoetingen zijn goud

Wat belangrijk is bij buurtactivisme is dat je doet waar je goed in bent. Op die manier kost het heel weinig energie. “Vrijwilligerswerk in je wijk is echt het laatste beetje vrije tijd dat je inzet. Het is heel belangrijk dat wanneer je dat doet dat je heel dichtbij blijft bij de dingen waar je blij van wordt en dat zijn vaak dingen waar je goed in bent. Als je professioneel opbouwwerker bent, maak je jezelf – als je je werk goed doet – misbaar. Je betrekt zoveel mensen uit de buurt, bewoners zetten zelf initiatieven op en nemen een taak op zich die bij hen past. Bij zulke projecten ontmoeten alle mensen uit de buurt elkaar en dat is ook zo mooi. Ontmoetingen zijn goud waard, altijd.”

Buiten je bubbel

“Het mooie van zo’n project in een wijk is; het maakt niet uit hoe oud je bent, wat je verdient, etc. Je onderneemt iets om je eigen buurt te verbeteren en dat verbindt. Je ontwikkelt vriendschappen buiten je eigen bubbel. Ik denk dat dat zo belangrijk en gezond is en de beste plek daarvoor is je eigen buurt. Het is een gegeven dat in een buurt veel verschillende mensen wonen; er wonen kopers, huurders, mensen die er zijn geboren en getogen en mensen die er nog maar net wonen. Het is een mengelmoes van de samenleving. Als het je lukt om daar contact te maken treed je buiten je bubbel en zo kun je je veel beter verplaatsen in de ander. Zo is er bijvoorbeeld een grote Turkse gemeenschap in mijn wijk, ik vind het super leuk dat ik daar ook dingen van meekrijg. Dat is een kans om vooroordelen te doorbreken. Je moet iemand kennen om een beeld te kunnen vervormen.”
“Ik heb het idee dat de buurt echt weer op de kaart staat. Dat komt doordat we dichterbij zijn gaan leven, het is belangrijker dan ooit. Door corona zijn we teruggeworpen op de omgeving waar je woont. Zo heb je in een wijk gezinnen die op een kleine ruimte leven in een flat, maar ook geluksvogels met een tuin een aparte kamers voor de kinderen. De verschillen zijn zichtbaar.”

Energietransitie op weg helpen

“We hebben in de energietransitie echt community building nodig. Ik denk dat het interessant is om een buurtaanpak te maken vanuit het oogpunt energietransitie. Er zijn mensen nodig die het karakter van de buurt begrijpen. Community builders hebben de juiste capaciteiten om de verbindingen tussen verschillende partijen te leggen binnen energietransitie. Als je buurtaanpakken gaat schrijven zonder buurtvertegenwoordiging kan er veel weerstand ontstaan. Ik denk dat het goed is zo vroeg mogelijk bewoners te betrekken. Opbouwwerkers kunnen ervoor zorgen dat een project van de grond komt in een wijk, ze betrekken mensen en zorgen dat in hun taal wordt uitgelegd wat ze kunnen verwachten. Bewoners nemen dan soms onverwachte rollen op zich of mensen die nooit eerder heel betrokken waren in de buurt willen opeens een bijdrage leveren. Het zou zonde zijn als er niet zo’n organisator in de buurt is en een renovatie dan stil komt te liggen. Niet alle bewoners hebben zin in om de hele dag te lullen en om alle techniek te snappen en niet alle wijken hebben een dubbelnetwerk (mensen die bijvoorbeeld ook raadsleden kennen weten de wegen te bewandelen). Er zijn ook buurten die dat niet hebben, daar zou een opbouwwerker bij kunnen helpen.” 

Basisopleiding

Bernice denkt dat een soort van basisopleiding voor opbouwwerkers die zich willen inzetten in het verduurzamen van buurten dan ook een goed idee is. Veel opbouwwerkers zijn nu wat onzeker over hun kennisniveau op dit vlak; ze weten niks van zonnepanelen of de energietransitie. “Dat hoeft ook niet, je hoeft ook geen energie expert te zijn. Die werelden moeten verenigd worden, daar is wel ellebogenwerk voor nodig, maar ook wat opleiding en voorbereiding. Elke keer als ik een presentatie geef hoor ik ‘tuurlijk moet ik als opbouwwerker een rol hebben, we hebben grote maatschappelijke vraagstukken, waaronder de energietransitie’. De kwaliteiten die worden gevraagd hebben opbouwwerkers wel in huis, zij zorgen voor een vlekkeloze samenwerking tussen gemeente, woningcorporatie, actieve bewoners, welzijn en energieleveranciers en aannemers. Door community building kun je per wijk een plan maken om de wijk kunnen verduurzamen, vernieuwen en gelijk klimaat adaptief te maken. Zo krijg je gezonde, duurzame en groene wijken. Ook koppelkansen rondom armoede en werkgelegenheid kunnen opgepakt worden als het sociaal domein wordt betrokken. De energietransitie kan een vliegwiel zijn om op alle facetten de wijk te verbeteren. Dat is goud waard!”

Reacties

x Met het invullen van dit formulier geef je Energie+ en relaties toestemming om je informatie toe te sturen over zijn producten, dienstverlening en gerelateerde zaken. Akkoord
Renda ©2021. All rights reserved.

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie AccepterenWeigeren